Recensie Lokvrouw: VrouwenThrillers.nl

Omschrijving:
Omdat de Amsterdamse boekhandelaar Daniel wordt getroffen door een ernstige oogziekte adverteert hij voor een personal assistant, die niet alleen zijn huishouden kan runnen, maar hem ook kan vergezellen op de reizen die hij nog wil maken voordat hij helemaal blind wordt. Een jonge Kroatische vrouw reageert op nogal opvallende wijze. Daniel is onder de indruk en neemt haar in dienst op basis van slechts één referentie.
Ze overtuigt hem ervan dat varen met een cruiseschip voor hem de ideale manier van reizen is. Hij besluit met haar een cruise te maken op de Middellandse Zee. Al snel verandert deze reis in een nachtmerrie. Heeft hij Kristina niet te gemakkelijk zijn vertrouwen geschonken?

Deze thriller is deels gebaseerd op het ware verhaal van een Kroatische vrouw wier familie zwaar heeft geleden onder de oorlog in 1991. Haar donkere verleden en haar wraakzucht vormen, samen met Daniels hulpeloosheid, de ingrediënten voor een huiveringwekkende thriller.

Recensie:
VrouwenThrillers.nl (Nicole) op 18 april 2009:
Lokvrouw vertelt het verhaal van Daniel, een Amsterdamse boekhandelaar, die is getroffen door een ernstige oogziekte waardoor hij bijna blind is. Omdat hij nog veel van de wereld wil zien en hulp in de huishouding nodig heeft, plaatst hij een advertentie voor een personal assistent. Tussen de sollicitatiebrieven zit een CD die de gesproken sollicitatiebrief van Kristina laat horen. Zij maakt een grote indruk op Daniel, en ze wordt aangenomen. Kristina draagt een zwaar verleden met zich mee waarover ze niets los wilt laten en haar werkervaring op een cruiseschip zorgt ervoor dat ze Daniel overhaalt om op deze manier te gaan reizen.
Het verhaal is vanuit verschillende perspectieven geschreven en in het begin maakt dat het erg moeilijk om het verhaal te volgen. Er worden twee verschillende verhalen verteld die uiteindelijk bij elkaar komen en onlosmakelijk van elkaar worden. Doordat het op deze manier is geschreven word je erg nieuwsgierig naar de andere personen en dit zorgt ervoor dat je het boek moeilijk aan de kant kunt leggen. Meerdere malen in het verhaal word je op een dwaalspoor gezet en de ontknoping is dan ook spectaculair.
De gedachtegang van Kristina komt goed terug in de brieven die ze schrijft aan haar dode zus, op die manier leer je haar goed kennen en dit is tevens een beschrijving van haar verleden, en wat ze allemaal voor afschuwelijke dingen heeft meegemaakt in de oorlog.
Lokvrouw is een geraffineerd verhaal met veel diepgang en het is uitstekend uitgewerkt. Er worden veel details beschreven waardoor de lezer zich heel goed kan inleven in de personages, en de verschillende perspectieven zorgen ervoor dat het boeiend blijft van begin tot eind. Dit boek is voor iedereen die van een ijzersterke thriller houdt een absolute aanrader.

Oordeel:

Recensie Lokvrouw: literair magazine Blanco Regel

De derde literaire thriller van Marianne en Theo Hoogstraaten heet Lokvrouw. Zoals het een goede thriller betaamt is het een soepel lezend verhaal met een hoog tempo. In de eerste hoofdstukken zijn we getuige van verschillende gebeurtenissen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Het verhaal begint met een moord op een jonge vrouw aan het begin van de Balkanoorlog. Jaren na het einde van deze oorlog krijgt de Nederlander Daniel Du Mont een ziekte waardoor hij steeds slechter kan zien. Hij neemt een jonge Kroatische vrouw in dienst. Zij is jaren eerder gevlucht voor de oorlog in haar thuisland. Ondertussen maakt de huidige vrouw van de moordenaar zich op om haar man samen met haar zoon te bezoeken op het cruiseschip waar hij werkt.
Veel verschillende verhaallijnen, verteld vanuit nog meer perspectieven. Het verhaal wordt gevolgd vanuit zeven verschillende oogpunten. De hoofdlijn ligt duidelijk bij Daniel; zijn verhaal wordt verteld vanuit het ik-perspectief en is veruit het meest voorkomend. Vijf andere perspectieven zijn geschreven vanuit de derde persoon, waarbij in één geval niet duidelijk is wie de verteller is. Al deze verhaallijnen worden op kritieke punten in het verhaal afgewisseld met brieven aan ene Darija, ondertekend met “je zusje”. Deze brieven fungeren grotendeels als flashbacks en koppelen het verhaal in het heden aan gebeurtenissen in de Balkanoorlog. De herinneringen die in deze brieven naar voren komen, zijn gebaseerd op echte gebeurtenissen.
Gaandeweg het verhaal komen al deze verhaallijnen steeds dichter bij elkaar. Op het eerste gezicht lijkt het te veel van het goede, maar het wordt nergens verwarrend. Bij elk hoofdstuk is binnen een paar zinnen duidelijk wie het beleeft. Een logisch gevolg van de vele verhaallijnen is dat de lezer informatie krijgt die elk van de personages afzonderlijk niet heeft. Dit levert een belangrijke bijdrage aan de spanning op. Er blijven voor de lezer echter nog genoeg vragen over.
Het eigenlijke verhaal bevat twee hoofdpersonages: Daniel en Kristina. Hoewel nergens in het verhaal het perspectief bij Kristina wordt gelegd, heeft zij misschien meer recht op de titel hoofdpersonage dan Daniel, de ik-persoon uit het verhaal. Naarmate het verhaal vordert, is zij degene die de meeste ontwikkeling meemaakt of tenminste een bepaalde grens overschrijdt. Net als andere, minder belangrijke, personages is Daniel een middel om het verhaal van Kristina te vertellen.

Wanneer we naar de vertelstijl kijken, valt op dat deze verandert naar gelang de gemoedstoestand van het personage bij wie op dat moment het perspectief ligt. Twee voorbeelden:

1
Kwart voor zeven. De magnetron geeft het signaal ’klaar’. Bakje uit de magnetron, plastic folie eraf. Snel snijdt ze nog een stuk komkommer in plakjes om haar geweten te sussen. Zonder er veel van te proeven werkt ze alles naar binnen en drinkt in een paar teugen haar glas leeg.
Zeven uur. Wanneer heeft ze voor het laatst met haar moeder gebeld? Een paar dagen geleden alweer. Een monoloog over steunkousen en thuiszorg waar van alles op aan te merken valt is beter dan gepieker over Daniel en Kristina.
p. 96

2
Wandelend door de smalle straatjes komen we af en toe toeristen tegen, meestal in kleine groepjes, onder leiding van een enthousiast pratende gids. Ze lopen net zo te puffen van de hitte als wij. Slechts een klein aantal overdekte ruimtes biedt schaduw, wat ze een populariteit bezorgt die niet in overeenstemming is met wat er valt te zien.
Af en toe leest Kristina voor uit het gidsje dat ze bij de kassa heeft gekregen. Het klinkt plichtmatig, alsof ze met haar gedachten heel ergens anders zit. Mijn verbeelding produceert met wat moeite beelden van een pottenbakker aan het werk, van mensen in een badhuis, van een binnenplaats met een weelderige tuin en van het leven in een huis met twee verdiepingen en een balkon op stenen zuilen dat boven de straat hangt.
p.191

Een deel van de verschillen in stijl valt terug te voeren op het karakter van de personages bij wie het perspectief ligt, maar ook binnen een perspectief verschilt de vertelstijl. Wanneer we de bovenstaande voorbeelden bekijken, is dat duidelijk te zien. Ten eerste de zinslengte, die bij het tweede voorbeeld meer dan dubbel zo lang is. Ten tweede vloeien de zinnen in het tweede voorbeeld meer, alsof ze in elkaar overlopen. De staccato zinnen in het eerste voorbeeld zijn onrustig en springen van de hak op de tak. Bij het lezen van die zinnen bekruipt je hetzelfde gevoel als de personages op dat moment hebben. Het maakt het makkelijk om je in dit verhaal in te leven, het mee te beleven.
Hetzelfde effect hebben de dialogen. Toevoegingen als “zegt hij” worden zoveel mogelijk vermeden.

3
… Voordat ik daarover kon beginnen, stelde ze een praktische zaak aan de orde.
‘Zullen we straks uw klerenkast eens doorlopen?’
‘Waarom?’ vroeg ik verbaasd.
‘Om te overleggen wat ik voor u ga inpakken. We hebben nog maar een week voordat we op reis gaan. Ik moet weten wat ik nog moet wassen, of ik colberts en broeken moet laten stomen.’
‘Ik ga op vakantie, hoor.’
‘’s Avonds, tijdens de diners, is er een kledingcode, en het wordt niet op prijs gesteld als u zich daar niet aan houdt.’
‘Dat had je wel eens eerder mogen zeggen.’
‘Sorry, niet aan gedacht. U kunt in uw suite eten, als u dat liever wilt.’
…

Zelfs ‘infodropping’ als hierboven leest prettig weg in dit soort dialogen. Doordat het tempo in de meeste dialogen hoog wordt gehouden, krijg je de informatie ongemerkt binnen.

Wanneer we kijken naar de decors waarin dit verhaal zich afspeelt, zien we dat de beschrijvingen van de omgeving zich tot een minimum beperken. Precies genoeg om de lezer zijn eigen beeld te laten vormen. De eerste zinnen van fragment twee zijn er een sprekend voorbeeld van, hoewel er in dit geval voor en na het fragment nog een paar andere details gegeven worden.

Het literaire is voornamelijk terug te vinden in het achterliggende verhaal: de verwerking van een oorlogstrauma en het gegeven dat veel oorlogsmisdadigers nooit zijn bestraft en gewoon vrij rondlopen. Op hetzelfde moment dat we in spanning zitten om de verwikkelingen in het verhaal, worden we opgezadeld met de vraag wat we zelf zouden doen wanneer we slachtoffer zouden zijn. Is wraak gerechtvaardigd? Iedereen weet het politiek correcte antwoord op die vraag, maar hij blijft nog lang nadat het boek uit is in je hoofd rondspoken.

Samenvattend is Lokvrouw een spannend boek dat snel wegleest, maar je niet snel loslaat.

© Lennart Johansson

Recensie Lokvrouw: Volkskrant

Door de redactie van Hart en Ziel, een tweewekelijkse selectie uit het nieuwe aanbod boeken, zijn speciaal voor de Boekenweek drie boeken en een boekverfilming ‘Goed Gekeurd’. Een daarvan is Lokvrouw.
Door Jorien de Lege en Mirjam Schöttelndreier.

In oorlogen zijn mannen over het algemeen de daders en vrouwen de slachtoffers. Al is het tegenwoordig wel zo dat mannen na een oorlog ook slachtoffer kunnen zijn, als zij last hebben van het ptss: posttraumatische stresssyndroom. In groten getale vind je ze alleen al in de VS, veteranen met ptss, die een spoor van ontwrichte huwelijken met zich meeslepen.
Dat vrouwen van misbruik behoorlijk uit de bocht kunnen vliegen, en van slachtoffers haatdragende daders kunnen worden, hoor je niet zo vaak. Maar het komt voor, lees de thriller Lokvrouw van Marianne en Theo Hoogstraaten.
De oorlogservaringen in voormalig Joegoslavië van een Kroatische serveerster waren voor het duo de inspiratiebron. Slimme, maar innerlijk verwoeste vrouwen zetten in het boek een ‘etnische’ wraakactie op waarvan de honden geen brood lusten. Van te veel ellende te verstouwen krijgen, lijk je als vanzelf een meervoudige persoonlijkheidsstoornis op te bouwen.
Op de Balkan waren het geen vreemde bezetters, maar soms je buren; naaste familie of huizen in de straat konden de vijand bergen – zelden zat een oorlog zo persoonlijk op de huid als daar en toen.
Lokvrouw, aanvankelijk wat lastig te volgen met z’n vele personages, brengt dat nabije van die oorlog beklemmend dichtbij. Net als het besef dat de afstand tussen rustig Nederland en voormalig vakantieland Joegoslavië niet alleen tijdens de Balkanoorlog immens was, maar ook nog lang erna, en misschien nog steeds wel.

Recensie Lokvrouw: Volkskrant

Een boek met scherpe randen is Lokvrouw van Marianne en Theo Hoogstraaten. Deels voortgekomen uit de ervaringen van een Kroatische vrouw, die in 1991 in voormalig Joegoslavië met haar familie zo sterk heeft geleden onder de oorlog, dat dit de basis werd voor een verhaal over immens leed, wreedheid en wraak.
De constructie is origineel. Een Amsterdamse boekhandelaar (50) krijgt een snel voortwoekerende oogziekte die hem ertoe dwingt iemand in dienst te nemen voor hulp in het dagelijks leven en op reis. Het wordt een jonge, Kroatische vrouw, die méér verleden met zich mee torst dan draaglijk is, zoals blijkt in de loop van de gebeurtenissen. De combinatie van verlies van zicht en afhankelijkheid van een vreemde; de verwerking van geleden en toekomstige pijn, leidt tot gruwelijke handelingen, die nog meer ellende veroorzaken.
Het doet je niets meer. Kijken of doen. Kikkertjes in tweeën knippen, pootjes van spinnen afhakken, dan het lijf doormidden, een volwassene afslachten, een kind vermoorden; in de hel was je al toen je zelf als kind wekenlang werd verkracht door soldaten. Wat blijft er over als woorden richten tot de levenden niet meer helpt?

Door Ineke den Bergen