Recensie Kruisgang: Crimezone

Pesten op school als een tijdbom
Aan de oppervlakte is Kruisgang een alledaagse thriller. De spanning wordt vakkundig opgebouwd tot een daverende finale. Maar als de laatste bladzijde is omgeslagen, blijft er meer hangen dan de herinnering aan dreigbrieven en bizarre moorden.
Dat is precies de bedoeling van het schrijversechtpaar Hoogstraaten. Een simpele thriller willen zij niet schrijven. Er moet meer zijn om over na te denken, vinden zij. Daarin slagen zij in hun tweede thriller Kruisgang opnieuw.
Het plot is relatief simpel. Een jonge vrouw krijgt een dreigbrief, waar zij niets van begrijpt. Als niet lang daarna een oude klasgenoot op een vreselijke wijze wordt vermoord, wijst alles naar een tragische gebeurtenis op de middelbare school. Maar het slachtoffer van de pesterijen in de klas en op schoolreis had toch zelfmoord gepleegd? Ja toch?
De gedachten van de lezer gaan ongetwijfeld terug naar de eigen schooltijd. Wie was in de klas altijd het lijdend voorwerp, wie was de pispaal, zou die ook zo vol wrok zitten? Hoe heette dat watje ook al weer, die zo oerlelijk was dat hij niet bij de meisjes in de buurt hoefde te komen?
Marianne en Theo Hoogstraaten gaan in hun boek nog een stap verder. De gepeste en oerlelijke puber wordt door zijn rijke ouders naar Amerika gestuurd voor plastische chirurgie. Met een opgeknapt gezicht en figuur komt hij terug. Meisjes bekijken hem nu begerig, alleen zijn klasgenoten prikken door zijn ‘vermomming’ heen: achter het mooie masker is hij hetzelfde jongetje gebleven dat wordt afgewezen. Het zet al die programma’s over ‘extreme makeover’ in een ander daglicht. Een specialist kan de buitenkant veranderen, maar wat doet het met de binnenkant van een mens?
Het schrijversechtpaar heeft met Kruisgang een prima boek afgeleverd. Dat het lekker makkelijk leest, hoeft niet te verbazen. Theo Hoogstraaten heeft al een hele reeks jeugdboeken geschreven, dus met de techniek van het schrijven is niets mis. De dialogen zijn scherp, nergens staan de terugblikken of beschrijvingen de vaart van het verhaal in de weg. De finale biedt bovendien voldoende verrassing voor de lezer om de aandacht tot aan de laatste bladzijde vast te houden. Een klein diamantje van eigen bodem.

Recensie Kruisgang: Levende Talen

Marianne en Theo Hoogstraaten, Kruisgang.
Baarn: De Fontein 2006. ISBN 9026122659. € 14,95.

De afrekening

De literaire thriller verovert de laatste tijd stormachtig de markt. Het laatste jaar staan in de boekentoptienen met literaire boeken constant één of meer titels uit dit genre en het aantal nieuwelingen in dit genre blijft maar groeien. De oude detective en het traditionele misdaadverhaal heeft zich ontwikkeld tot een verhaalsoort die meetelt in de literatuur. Of de boeken in dit nieuwe segment tot de literatuur gerekend mogen worden, heeft – lekker makkelijk – de uitgever al voor de consument bedacht door op het omslag de kwalificatie ‘literaire thriller’ af te drukken.
De verrijking van de literatuur met het segment ‘literaire thriller’ zal de bovenbouwleerling goed uitkomen. Het gaat immers zonder uitzondering om spannende boeken waarin een goed verhaal wordt verteld en waarin veel gebeurt.
De vraag is natuurlijk of de ‘literaire thriller’ wel literatuur is, want uitgevers kunnen zoveel beweren op het omslag.  (—) De vraag is ook: heeft het literaire thrillerwerk van Simone van der Vlugt, Saskia Noort, Esther Verhoef en Marion Pauw genoeg intrinsieke kwaliteit om tot het elitegebied van de literatuur te mogen toetreden? (—)
Laat ik over Kruisgang maar meteen duidelijk zijn: die aanduiding verdient het boek voor de volle honderd procent. Het is een geweldig spannend en intrigerend verhaal waarin het niet in de eerste plaats gaat om de vraag wie de misdaden pleegt – al speelt dat zeker een belangrijke rol -, maar om de achterliggende psychologische motieven en om omstandigheden waaronder de dreiging zich voor de hoofdpersoon tot ongekende hoogte opbouwt.
Deze hoofdpersoon is de achtentwintigjarige Iris die op een dag een dreigbrief ontvangt. Volgens de brief zijn haar dagen geteld. Kort daarop blijkt dat haar vroegere schoolvriendin Joyce ook zo’n brief heeft gekregen en dat haar oud-klasgenoot Niels zelfs wordt vermoord. Het wordt snel duidelijk dat deze feiten samenhangen en te maken hebben met gebeurtenissen in het laatste en voorlaatste jaar van hun middelbare schooltijd, zo’n tien jaar geleden. Destijds werd een mede-scholier tot op het bot vernederd en uiteindelijk pleegde hij zelfmoord. De brief die Iris krijgt, is afkomstig van deze jongen, die Sam werd genoemd, en Iris krijgt hem op een gegeven moment zelfs aan de telefoon. Toch weet de ingeschakelde politie zeker dat Sam destijds om het leven is gekomen. Als ook Joyce wordt vermoord, weet Iris dat zij de volgende zal zijn. Wie is degene die de wraak aan het voltrekken is en zal het deze figuur lukken zijn duivelse plan uit te voeren?
Als jeugdboekenschrijver heeft Hoogstraaten al veel ervaring opgedaan in het thrillergenre. Bij uitgeverij Sjaloom publiceerde hij zo’n twintig boeken, waarvan een belangrijk deel detectives waren, over het algemeen detectives van uitstekende kwaliteit met een sterk plot. Die ervaring zet Hoogstraaten duidelijk in. De bouw van Kruisgang is dan ook ijzersterk: er zijn verrassende wendingen en de trucs van de lezersbeïnvloeding met behulp van dwaalsporen uitzetten, vermoedens wekken en informatie achterhouden, komen maximaal tot hun recht.
Verrassend vind ik de sterke psychologische aspecten van dit boek. In zijn jeugddetectives heeft Hoogstraaten die aspecten nogal eens verwaarloosd, maar hier is dat helemaal niet het geval, integendeel. De uitgebreide aandacht voor de motieven van de dader en voor de ontwikkeling van het gedachte- en gevoelsleven van de bedreigde hoofdpersoon maken, in combinatie met het mooie plot, van Kruisgang een geweldig literair leesavontuur.

Ruud Kraaijeveld

Recensie Kruisgang: Nieuwszicht

Na het succes van Een middag aan zee, de debuutroman van Marianne en Theo Hoogstraaten, is nu de psychologische thriller Kruisgang verschenen van de hand van het schrijversechtpaar.
(—-)   Kruisgang weet vanaf het begin te boeien en is geen moment saai. Ook nu weer weet het schrijversechtpaar de juiste literaire toon te vinden om de lezer vlot door het boek heen te laten schieten. Een geschikt boek voor de vakantie, hoewel de kans zeker bestaat dat het sneller uit is dan gepland, omdat het lekker spannend is.
De thema’s schuld en wraak komen op een fantastische manier aan bod. Kruisgang is duidelijk nog beter dan Een middag aan zee!

Voor de volledige recensie: www.nieuwszicht.com

Recensie Kruisgang: Italie.nl

Tien jaar na dato leidt een schoolexcursie alsnog tot een verschrikkelijk drama. Op een dag ontvangt Iris een dreigbrief. ‘IJdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid. Nog dertien dagen,’ staat er, naast een afschuwelijk knipsel met een verwijzing naar een persoonlijk geheim. Niet lang daarna komt een oude schoolvriend gruwelijk om het leven. Verdrongen herinneringen komen bovendrijven en beginnen te knagen aan Iris’ geweten. De excursie naar Firenze (Florence), brutale weddenschappen, en klasgenoot Sam, een zachtaardige, maar lelijke jongen die voortdurend het onderwerp was van steeds verdergaande pesterijen. Een halfjaar voor zijn eindexamen pleegde hij zelfmoord.
Wanneer ook Joyce, een schoolvriendin van Iris, een knipselbrief met bedreigingen krijgt, vraagt Iris zich vertwijfeld af of Sam misschien toch niet dood is en nu wraak komt nemen. Maar hoe kon hij weten van haar schaamtevolle geheim?

De hoofdstukken in het boek staan om en om: het ene hoofdstuk is het verhaal van Iris, het volgende hoofdstuk is een passage uit het dagboek van Sam. Het boek weet van het begin af aan te boeien, is vol vaart en geen moment saai.